Endurskoðuð útgáfa með tilliti til athugasemda Gunnars og Valgarðs:

Hvernig virkar beint lýðræði? "Beint lýðræði" er ekki föst hugmyndafræði meitluð í stein. Það eru margir kostir í stöðunni og við þurfum að ákveða hvað hentar okkar tilgangi best.

Ég bendi að auki á síðu Valgarðs Guðjónssonar http://www.valgardur.com/Kosningalog.htm - gagnrýniskaflinn neðst er sérstaklega áhugaverður. Að auki er Sænskur flokkur í svipuðum pælingum, lesið endilega þessa síðu fyrir helstu spurningar sem koma upp: http://www.aktivdemokrati.se/AD-forum/viewtopic.php?f=14&t=538

Útfærslan hér miðast við að beina lýðræðið snýst í fyrstu um beinan lýðræðislista sem rúmast i núverandi lagafyrirkomulagi. Seinni tíma mál er hvernig hreint "beint lýðræði" á Íslandi yrði - þeas. þegar búið væri að fjarlægja orðið "flokkar" úr orðinu "flokkalýðræði". Með öðrum orðum, þessi útfærsla leyfir beint lýðræði án þess að breyta núverandi kerfi , en þegar það er komið "inn" væri hægt að nota það til að breyta sjálfu kerfinu, ef þjóðin er því samþykk.

Annars gengur hugmyndin mjög gróflega út á eftirfarandi:

• Allir kosningabærir íslendingar hafa eitt atkvæði
• Allir geta lagt skoðanir sínar í púkkið
• Allir geta komið með hugmyndir að frumvörpum til laga eða breytingum þar á

Það þurfa ekki allir að vera með í öllu. Þeir taka þátt sem hafa eitthvað um málefnið að segja. Þannig myndast umræða á hverju máli sem er einangrað við það einstaka mál og þátttakendur eru þeir sem raunverulega hafa áhuga / vit á málinu. Margir hafa áhyggjur af misnotkun á svona opnu kerfi, en það eru til lausnir á þeim vandamálum - það er bara of langt mál að telja allar áhyggjur og lausnir upp hér (sjá hlekki að ofan).

Þingfulltrúar á vegum "beina lýðræðislistans", hafa í grófum dráttum fjórskipt hlutverk:

1. ýta á takka í kosningum á Alþingi í samræmi við niðurstöðu netkosninga innan listans
2. Fara með tillögur að nýjum lögum, breytingartillögur ofl. sem er lagt lýðræðislega fram td. á þar til gerðum vef, í það lagalega ferli sem þarf til til að gera frumvarp úr.
3. Taka þátt í nefndarstörfum með aðstoð lýðræðislega kosinnar sérfræðinefndar
4. Taka þátt í umræðum á opinberum vettvangi um ofantalin atriði, þmt. í fjölmiðlum

Eitt mikilvægasta atriðið í uppsetningu á kerfi af þessu tagi eru auðkennismál, þ.e. að á bak við hvert atkvæði sé sá einstaklingur sem hann þykist vera. Þetta er leysanlegt núna með einkabankaleiðinni, þ.e. að fólk sæki um lykilorð í gegnum einkabanka. Einnig væri hægt að setja upp skrifstofu sem útdeilir lykilorðum fyrir þá sem ekki hafa aðgang að einkabanka af einni eða annari ástæðu. Þegar fram líður verður þetta gert með rafrænu skilríkjum, sem er verkefni á lokastigum hjá fjármálaráðuneytinu: http://www.stjornendavefur.is/stjornun/rafskilriki/ .

Til að opna umræðuna enn frekar, og viðurkenna hið augljósa, að það er engin einföld lausn á svona flóknu vandamáli, vil ég svo leggja fram þessar spurningar, sem þarf að liggja svar fyrir sem fyrst, verði þessi leið farin:

1. Hvernig greiða fulltrúar atkvæði ef við náum fleiri en einum fulltrúa á þing? Sem dæmi: Við höfum 3 þingmenn. Kosningar á vefnum fara 49% - 51%. Greiða þá allir atkvæði með 51% eða tveir með 51% og einn með 49%?
2. Þyrfti tvöfalt vægi atkvæða í vissum málum? Þannig væri td. hægt (ef kjördæmaskipan helst) að það þyrfti bæði yfir 50% atkvæða OG meirihluti kjördæma að samþykkja tillöguna. Þetta fyrirkomulag er td. í Sviss, sem er það ríki sem mesta reynslu hefur af beinu lýðræði. Einnig, í sama dúr, þyrfti hærri prósentu í mikilvægum kosningum, ss. stjórnarskrárbreytingu
3. Kjöraðgengi. Verður leyft að greiða atkvæði með öðrum leiðum en tölvu? Hvort, hvenær, hvernig? Auðvitað væri best að allt fólk gæti alltaf greitt atkvæði um allt - en hvað er raunhæft á hvaða tíma? HUgsanleg lausn hér er að nýta textavarp til miðlunar á upplýsingum um tillögur og atkvæði greidd með því að hringja í (ókeypis!) 800 númer.
4. Á að vera hægt að framvísa atkvæði? Sem dæmi - gæti ég framvísað atkvæði mínu í heilbrigðismála til konunnar minnar, því hún er í heilbrigðisstéttinni og ég treysti hennar dómgreind betur í því og nenni þar að auki ekki að setja mig inn í það.
5. Á atkvæðagreiðsla að vera leynileg eða opin?

-- GunnarGrimsson - 18 Jan 2009